Estetik Dolgular ile Lekesiz Gülüşler

Kusursuz bir gülüşe sahip olmak isteyenlerin sayısı arttıkça, diş hekimlerinin sunduğu yöntemler ve malzemeler de çeşitleniyor. Bu amaçla kullanılan estetik dolgular da büyük ilgi görüyor.

Sağlık ve estetik bilincinin gelişmesiyle birlikte artık kadın-erkek ayrımı yapmaksızın birçok kişi sağlık değerlerine ve ideal kilosuna dikkat ettiği kadar dişlerine de önem gösteriyor. Diş hekimi fobisi olan hastalar sadece ağrı şikâyetiyle değil, daha iyi bir gülüşe sahip olmak amacıyla bile diş kliniklerine başvuruyor. Dentway Diş Kliniklerinden Diş Hekimi Arca Baydar, “artan talebe paralel olarak diş hekimliği uygulamalarında da kullanılabilecek yeni yöntem ve materyal seçeneğinin çoğaldığını belirterek, “Estetik dolgu” denilince akla hemen ön dişler gelse de aslında bir kahkaha sırasında ilk anda göze çarpabilen arka dişleri de unutmamak gerekiyor. Geçmiş yıllarda çürük dişlerin tedavisinde tek seçenek olan siyah amalgam dolgular, hastaların estetik gereksinimlerine cevap veremediği gibi, günümüzde eskisi kadar sık uygulanmıyor da” diyor.

Ön dişlerde bonding sistemler kullanılıyor;

İyi bir gülüş elde etmede dişlerin şekli, büyüklüğü, dişetinin rengi ve diş-dişeti ilişkisi gibi birçok faktör önem taşıyor. Önemli olan bir diğer unsur ise estetik işlemde kullanılacak malzeme oluyor. Bonding sistemler, ağzın her bölgesine uygulanabiliyor ve çok başarılı estetik sonuçlar veriyor. Tek seansta gülüş hattındaki tüm dişlere bonding sistem uygulanarak istenilen estetik görünüm 1 -2 saat içerisinde sağlanabiliyor. Ön dişlerde estetik bir sonuç elde edilebilmesi için öncelikle diş dokularını ve onları taklit eden materyalleri iyi tanımak gerektiğini belirten Diş Hekimi Baydar, “Dentin dokusu dişe sarı rengi vererek ana rengini oluştururken, şeffaf yapıdaki mine dokusu ise dentin dokusunun üstünü kaplıyor. Dişlerin uç kısımlarındaki şeffaflık da mine dokusundan kaynaklanıyor. Estetik dolguları görsel anlamda başarılı kılan faktör bu diş dokularını birebir taklit edebilen, hastanın kendi diş rengine uygun estetik dolgu ve bonding sistemi kullanılarak uygulamanın bitirilmesi oluyor” diyor.

Bonding sistemi sadece çürük vakalarında değil, farklı problemlerde de tercih edilebiliyor. Örneğin ön dişlerinden birinde veya birkaçında renk sıkıntısı olan kişilerde bu dişlerin renkli dokusunu bir miktar aşındırarak, estetik dolgu maddeleriyle tek seansta diğer dişlere uygun renkte bir görünüm sağlanabiliyor.

Arka dişlerde porselen inley-onley dolgular kullanılıyor;

Günümüzde dolgu malzemelerindeki yeni gelişmeler, sadece ön dişlerin değil, arka dişlerin de estetik bir şekilde tedavi edilmesine olanak sağlıyor. Bugüne kadar sağlam ancak rengi nedeniyle estetik kaygılar yaratan ve en önemlisi dişlerde gereksiz madde kaybına neden olan amalgam dolgular yerine artık dişin dokusunu ve rengini en iyi şekilde taklit edebilen, varlığıyla dikkat çekmeyen materyallere gereksinim duyuluyor. Diş Hekimi Arca Baydar, “Geçmişte sağlıklı dokusu az kalmış, dolgu yapılması olanaksız dişlere kaplama protez yapmaktan başka tedavi alternatifi yokken, günümüzde bu dişleri porselen inley-onley’ler (seramik dolgular) ile restore edip hem işlevsel hem de estetik açıdan başarılı sonuçlar yakalanıyor” diyor.

Porselen dolgular, diş hekimliğinde 150 yıldır kullanılsa da ilk dönemlerde kırılgan oluşu ve yapıştırma işlemindeki sıkıntılar nedeniyle pek tercih edilmiyordu. Oysa günümüzde üretimindeki değişiklikler ve yapıştırıcı materyallerin gelişmesi sayesinde özellikle arka diş restorasyonlarında porselenin ilk tercih olmasını sağlıyor.

Diş Hekimi Baydar, arka dişlerde bonding sistemli kompozit dolgularla da restorasyon yapılabildiğini ancak sağlıklı diş dokusunun azaldığı durumlarda daha uzun ömürlü bir tedavi olanağı sağlayan porselen inley uygulamalarının tercih edildiğini belirterek, uygulama hakkında şunları söylüyor: “Porselen inley-onley’lerin yapılması için, ilgili dişin ya da dişlerin sadece çürük dokuları temizleniyor ve özel ölçü maddesiyle dişin ölçüsü alınıyor. Ölçü, bilgisayar destekli cihazlar tarafından dijital ortama aktarılıyor. Uygun renk seçimi yapıldıktan sonra diş ile mikro metrik olarak uyumlu porselen inley-onley üretiliyor. Sıfır hata olacak şekilde hazırlanan bu malzeme, özel yapıştırıcılarla kalan diş dokusuna hem mikro mekanik hem de kimyasal olarak yapıştırılıyor. Böylece kalan diş dokusu desteklenmiş, dişin ve porselenin kırılganlığı da tamamen önlenmiş oluyor.”

SİYAH DOLGULARDAN KURTULMA ZAMANI

Diş Hekimi Arca Baydar, kesin olarak kanıtlanmış bir sonuç olmamakla birlikte amalgam dolgularda bulunan cıvanın ağız içinde çözündüğüne dair bilgiler bulunduğunu belirterek, “Bu eski dolgular zaman içinde kırılıyor ancak hasta bunu fark etmiyor. Dolayısıyla çürükler oluşuyor. Dolgularını çıkarmak için başvuran hastalarda ise %90 olasılıkla dolgunun altında oluşmuş çürükle karşılaşılıyor. Bu nedenle amalgam dolguları, bonding sistemli kompozit dolgular ya da porselen inley-onley’ler ile değiştirilmesini öneriyoruz” diyor.

KULLANILAN MATERYAL ÖNEMLİ

“Porselen dolgular hem geride kalan diş dokusunu korumak hem de dişe tutunma açısından oldukça başarılı sonuçlar veriyor. Bunun için hangi dişte hangi materyali seçmek gerektiğini bilmek büyük önem taşıyor. Canlı dişlerde seçilen yapıştırıcı materyalleri ile kanal tedavisi görmüş dişlerde seçilenler farklılık gösteriyor.”

Diş Hekimi Arca Baydar
Dentway Diş Klinikleri

Çocuklarda Parmak Emme Alışkanlığı

Diş Sistemini Etkileyen Parmak Emme Alışkanlığı Nedir? Neler Yapılmalıdır?

Dişlerin çene üzerindeki dizilimleri, dişler sürdükten sonra bazı kuvvetlerin etkisiyle belirlenir. Bu kuvvetler dudak hareketleri, yanak kaslarının hareketleri, dilin itme kuvveti, karşı dişin oluşturduğu basınç, yutkunma sırasında ağız içerisinde oluşan basınçtır.

Süt dişlerinin pozisyonlarına bakarak bu kuvvetler hakkında bilgi sahibi olunabilir. Çünkü süt dişlerini hatalı kapanışa iten bir kuvvet, sürekli diş dizisinde de aynı probleme neden olabilir. Çeneler arasındaki birçok hatalı kapanışa, dişlerin doğru bir dizide sıralanmasına rehber olan kas sistemindeki değişiklikler neden olmaktadır. Eğer kas sistemindeki bu değişikliklerin, sapmaların farkında olursak sürekli dişlerin gelişiminde bir değişikliğe neden olmalarına engel olabiliriz.

Diş sistemini kötü etkileyen kötü alışkanlıkların başında “Parmak emme veya yabancı cisimleri ağızda tutma” alışkanlıkları gelir. Özellikle parmak emme alışkanlığının çocuklarda gelişmemesine çok dikkat edilmelidir. Çünkü başka cisimler gerektiğinde çocuktan uzak tutulabilir, ancak çocuk parmağını her zaman, her istediğinde ağzına götürebileceği için bu alışkanlıktan kurtulmak oldukça güç olur.

Battaniye köşesi, ayakkabı bağı, oyuncak gibi nesneleri emmeyi de çocuklar alışkanlık haline getirebilirler. Tüm bunlar zaman içerisinde özellikle ön bölgedeki dişler arasında açıklıkların oluşmasına ve dişlerde şekil bozukluklarına, dolayısıyla da hatalı kapanışlara neden olabilmektedir. Özellikle 2,5 – 3 yaşından sonra devam eden bu alışkanlıkların çenelerde oluşturduğu şekil bozukluklarının geri dönüşümü olmaz ve ileriki yaşlarda ortodontik tedavi (tel tedavisi) gereksinimi kaçınılmaz olur. En geç 2,5 – 3 yaşına kadar bu alışkanlıktan vazgeçilemediyse ve çocuk ısrarla bu alışkanlığa devam ediyorsa, anne-baba işe karışmalı ve çocuğu bu alışkanlığından vazgeçirmek için bilinçlendirmeye çalışmalıdır. Her zaman nazikçe uyarmalı ve bu konuda sabırlı olunmalıdır.

Kötü alışkanlıklara sahip olan çocuklarda alışkanlığı engellemeye çalışmadan önce neden yapıldığını araştırmak büyük önem taşır.

Çocuklar çoğu zaman bu alışkanlıklarının farkında olmuyorlar. Öncelikle çocuğun bu konuya dikkatini çekmek gerekir. Onu terslemeden ya da kızmadan sadece dikkatini çekmek…

Çocuk bir alışkanlığı olduğunu ve bunu yapmaması gerektiğini öğrendikten sonra ona hatırlatıcı ve yardımcı olucu bazı malzemeler önerebiliriz. Örneğin parmak emme alışkanlığı olan bir çocuğa geceleri uykuda eldiven giydirmek ve gündüzleri de emdiği parmağa bant yapıştırmak gibi…

Ayrıca onu oyalayacak oyunları birlikte oynamak, beraber resim yapmak, mümkün olduğunca elini oyalayacak aktivitelerde bulunmak oldukça etkili olmaktadır.

Çocukları kazandıkları alışkanlıktan vazgeçirmek kolay olmaz ve çok uzun sürebilir. Ancak sabırlı olunmalıdır ve gerekirse yardım almaktan kaçınılmamalıdır. Unutmamalıyız ki bu süre ne kadar uzun olursa olsun ileride gerekebilecek bir ortodontik tedaviden daha uzun olmayacaktır.

Sağlıklı dişlerle birlikte sağlıklı ve mutlu günler dilerim…

Doç. Dr. Şule Çıldır

En İyi Diş Fırçası Nasıl Seçilir?

En İyi Diş Fırçası Nasıl Seçilir?

En iyi diş fırçası aslında kişiye özgü seçilen fırçadır. En iyisi kişinin kendi dişleri ve çene yapını göre belirlenmiş olan fırçadır. Bu nedenle diş fırçası seçerken bir diş hekiminden yardım alınmalıdır. Çünkü iyi bir diş fırçası seçmenin çok fazla kriteri vardır. Bu nedenle bu kriterleri çok iyi analiz edebilecek bir diş hekimi tarafından uygun ve doğru diş fırçası seçilmelidir.

Diş fırçası seçilirken;

  • Diş fırçasına özel hususlar,
  • Diş fırçasının sap kısmının ergonomisi,
  • Diş fırçasının kıllarının oturduğu baş kısmının boyutları,
  • Diş fırçasının kıllarının çapı,
  • Diş fırçasının kıllarının esnekliği,
  • Diş fırçasının kıllarının materyali,
  • Kişiye özgü hususlar,
  • Çene kemiğinin büyüklüğü ve asimetrik durumları,
  • Diş etinin yapısı, rengi,
  • Diş etinin miktarı özellikle yapışık diş eti miktarı,
  • Dişlerin yapısı özellikle mine tabakasının yapısı,
  • Dişlerin boyutları,
  • Dişlerin arasındaki ilişkileri , dişler arası mesafelerin fazla olması veya çok sıkışık olması,
  • Dişlerin yüzeyinin aşınmış olması veya dişler üzerinde çatlak olması,
  • Ağızdaki çürük miktarı veya dolgu sayısı,
  • Diş teli veya protez kullanımının olması,
  • Tükürüğün yapısı ve içerik özellikleri,
  • Kişinin kullandığı suyun içindeki flour oranı,
  • Kişinin beslenme şekli,
  • Diş fırçalama sıklığı

Gibi bir çok konu değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme sonrasında en doğru diş fırçası seçilebilir.
Dentway Diş Klinikleri olarak biz bu kriterlere uygun fırça seçiminde hastalarımıza yardımcı olmaktayız.

Ortodonti Nedir?

ORTODONTİ NEDİR

Ortodonti; dişlerin, çene kemiklerinin ve kafa kemiklerinin birbiri ile uyumunu sağlayan, diş hekimliğinin bir uzmanlık alanıdır.

ORTODONTİK TEDAVİ genellikle braket gibi düzeltici aparatlar kullanımı ile dişlerin çene kemiğinde hareket ettirilerek düzeltilmesi amaçlanır. Ayrıca çene kemiklerinin de birbiri ile uyumu sağlanır. Üst çene ve alt çene, diş kavisleri, dişleri destekleyen dokular, dudaklar, yanaklar ve dil ortodontik tedavinin kapsamı içinde yer alır. Ortodontik tedavi sadece estetiğe yönelik bir tedavi olarak değerlendirilmemelidir. Çapraşıklıktan dolayı oluşabilecek diş eti hastalıkları, diş çürümeleri, çiğneme ve konuşme bozuklukları, eklem problemlerini de engelleyip; dişlerimizin ve çenelerimizin doğru pozisyonlarda birbirleriyle fonksiyon görebilmelerini sağlayan bir tedavi şeklidir.

ORTODONTİK TEDAVİYİ KİM YAPAR?

Ortodonti diş hekimliğinin uluslararası platformda kabul görmüş uzmanlık alanlarından biridir. Diş hekimliği eğitimini bitirdikten sonra ortodonti dalında uzmanlık veya doktora yapmış kişiler (ortodontist veya ortodonti uzmanları)bu tedaviyi yapmaya tam yetkili kişilerdir.

ORTODONTİK TEDAVİNİN ZAMANLAMASI

ortodonti nedir

KORUYUCU ORTODONTİ

Tüm tıp dallarında olduğu gibi, ortodontide de temel prensip, bozukluğun oluşmamasıdır. Bu amaçla alınan tedbirlerin tamamına koruyucu ortodonti denir. Koruyucu ortodontik tedavilerin başlıcaları diş çürüklerinin önlenmesidir. Süt dişleri altlarından gelen dişlerin yerini korudukları için çok önemlidir. onlarda oluşacak madde kayıpları bu yerin daralmasına ve sürekli dişlerin daha küçük bir kavise çapraşık dizilmesine neden olacaktır. Dolayısı ile süt dişleri ağıza sürmelerinden itibaren korunmalıdır, olası kayıplarında da yer tutucu ile yerleri muhafaza edilmelidir.

DURDURUCU ORTODONTİ

Durdurucu ortodontiK tedavide, oluşmakta olan bozukluğun, etkeninin ortadan kaldırılması yoluyla erken yaşta daha kapsamlı bir tedaviye gerek kalmaması için yapılan tedavidir. Parmak emme, ağız solunumu gibi kötü alışkanlıkların bırakılması, süt dişi tedavilerinin ve gereken yer tutucuların yapılması bu tedavinin konularıdır.

DÜZELTİCİ ORTODONTİ

Ortaya çıkmış olan ortodontik bozuklukların, braketler, hareketli aygıtlar, fonksiyonel aygıtlar veya ortognatik cerrahi ile düzeltildiği aktif tedavi safhasıdır.

Çocuğunuzun Diş Yapısını Etkileyen Kötü Alışkanlıklar

Dişlerin çene üzerindeki dizilimleri, dişler sürdükten sonra bazı kuvvetlerin etkisiyle belirlenir. Bu kuvvetler dudak hareketleri, yanak kaslarının hareketleri, dilin itme kuvveti, karşı dişin oluşturduğu basınç, yutkunma sırasında ağız içerisinde oluşan atmosfer basıncıdır. Süt dişlerinin pozisyonlarına bakarak bu kuvvetler hakkında bilgi sahibi olunabilir. Çünkü süt dişlerini hatalı kapanışa iten bir kuvvet, sürekli diş dizisinde de aynı probleme neden olabilir.

Çeneler arasındaki birçok hatalı kapanışa, dişlerin doğru bir dizide sıralanmasına rehber olan kas sistemindeki değişiklikler neden olmaktadır. Eğer kas sistemindeki bu değişikliklerin, sapmaların farkında olursak sürekli dişlerin gelişiminde bir değişikliğe neden olmalarına engel olabiliriz. En sık ve en erken görülen hatalı kapanış nedenlerinden biri “dudak ısırma” tır. Özellikle alt dudaklarında belirgin çatlaklar oluşan bir çocukta dudak ısırma alışkanlığının olup olmadığına dikkat edilmelidir.

Başlangıçta geçici bir alışkanlık olarak görülebilir ancak çok dikkatli olunmalıdır çünkü dudak emme ya da ısırma alışkanlığından bir çocuğu vazgeçirmek aylarca sürebilir. Özellikle üç yaşından önce bu alışkanlıktan vazgeçirmiş olmak gerekir. Bu yaştan sonra hem kazanılmış bir alışkanlıktan çocuğu vazgeçirmek zorlaşır hem de alışkanlığın dişler üzerinde neden olduğu şekil bozukluklarının geri dönüşümü güçleşir.

Çocuklarda görülen bir başka kötü alışkanlık “yanak ısırma”tır. Çocuk yanak ısırma hareketini dişler ve ağız kapalıyken yaptıklarından, anne-babaların fark etmekte en çok zorlandıkları alışkanlık budur. Çocuklarda bu türlü alışkanlıkların olup olmadığını görebilmek için çocukları bir oyuna daldıkları ya da bir şeye daldıkları zamanlarda sessizce ve bir uyarı yapmadan izlemekle olabilir.

Ağız içerisinde yaptıkları dil ya da ısırma hareketlerinden şüphelenildiğinde ağzında şişkin bir et parçası görünümü gibi bir değişikliğin olup olmadığı kontrol edilmelidir. Alışkanlık tespit edildiğinde çocuğa bu alışkanlığın neden olduğu şişlik ve bu hareketin dışa vuran işaretleri çocuğa ayna karşısında gösterip sürekli uyarmak ve izlemek gerekir. Çünkü ağız içerisinde sürekli ısırmaya bağlı olarak oluşan bu şişlikler kronikleşir ve ciddi sonuçlara neden olabilir.

“Tırnak yeme”, birçok çocukta sıklıkla karşılaşılan kötü alışkanlıklardandır. Genellikle çocuklarda bu alışkanlık 2 yaşlarında başlar. Tırnak yiyen çocukların ön keser dişlerinde yan dönmelerin olduğu ve dişlerin kesici kenarlarında aşınmaların olduğu göze çarpar. Ayrıca ellerdeki tüm mikropların ağız içerisine taşınmasına da neden olmaktadır. Çocuğa bu alışkanlığın neden olabileceği bu kötü sonuçlar hakkında bilgi verilmeli, tırnaklarındaki kötü görüntü gösterilmeli ve çocuk sürekli izlenmelidir. Özellikle arkadaşlarının onu bu konuda yadırgaması oldukça etkili olur.

Ailelerin en çok şikâyette bulunduğu bir başka alışkanlık da “Diş gıcırdatma”tır. Bazı çocuklar sadece uykudayken bazıları ise hem uyku sırasında hem de gün içerisinde dinlenirken diş gıcırdatırlar. Diş gıcırdatma alışkanlığı nedeni ile dişlerde aşınmalar meydana gelir, ayrıca bu alışkanlık süt dişlerinin değişmesinde gecikmelere de neden olabilmektedir. Tüm bunlar da zaman içerisinde çeneler arasında hatalı kapanışın oluşmasına neden olabilir.

Diş gıcırdatma alışkanlığı olan büyük hastalarda gece takılan ısırma plakları hazırlanıp diş gıcırdatması önlenebiliyor. Ancak, çocukların bu plakları kullanmayı kabul etmesi ve her gece bu plaklarla uyumasını beklemek oldukça güçtür. Ayrıca çocuklar sürekli bir gelişim içerisinde olduklarından kullanabilseler bile bu plakların sıklıkla değişmesi gerekmektedir. Yapılması gereken, diş gıcırdattığı sırada çocuğu uyandırmak ve tekrardan uykuya dalmasını sağlamaktır. Ayrıca özellikle okul dönemindeki çocuklarda yaşadıkları bazı olaylar streslerini arttırabiliyor ve bu da gece uykuda diş gıcırdatmalarına neden olabiliyor. Çünkü aynı zamanda diş gıcırdatma, gerginliği ortadan kaldıran bir kas alışkanlığı olarak ifade edilmektedir. Bu nedenle bu yaştaki çocuklarda bir çocuk psikoloğundan da yardım istenebilir. Aynı zamanda pedodontist (çocuk dişleri uzmanı) de bu konuda bilgilendirilmelidir. Çünkü şiddetli diş gıcırdatma alışkanlığı süt dişlerinin değişme zamanını geciktirdiğinden, değişme zamanı geldiği halde düşmeyen süt dişlerinin çekimi gerekebilir.

Tatile giderken çocuğunuzun dişleri de tatile girmesin

Okulların kapanması ile tatile girerken çocuğunuzun dişleri de tatile girmesin!!!

Tatil yaklaşıyor. Yaz tatilinin başlaması ile evdeki düzen ve birçok alışkanlıklar da değişebiliyor. Her gün aynı saatte kalkıp kahvaltısını yapıp dişlerini fırçalayarak okula giden çocukların tatile girmesiyle bu alışkanlığı ya bozuluyor ya da tamamen ortadan kalkabiliyor. Geç saatte uyanıp daha uzun sürede kahvaltısını yaptıktan sonra çocuklar, çoğu zaman oyuna ya da televizyon seyretmeye dalarak diş fırçalamayı ihmal edebiliyorlar.

En önemli diş fırçalama zamanı olan kahvaltı sonrasında dişler fırçalanmadığında, kahvaltıda tüketilen bal, pekmez, reçel, kakaolu süt vb. çürük yapıcı gıdalar tüm gün diş yüzeyinde kalıyor ve bu nedenle ne yazık ki dişlerde çürük gelişme riski artıyor.

Ayrıca tüm gün evde olan çocuklarda öğün aralarında atıştırma sıklıkları da artıyor. Özellikle yaz aylarının vazgeçilmezi dondurma tüketiminin artması çocuğunuzun dişlerinde çürük gelişimi açısından bir risk oluşturabilmekte. Çürük yapıcı gıda tüketiminin arttığı bu aylarda “Çürükten Koruyucu Uygulamalar” ile çocuğunuzun dişlerini koruma altına alabilirsiniz.

Çocuklarda diş çürüğü gelişme mekanizması

“Diş çürüğü” karbonhidratların bakteri plağı içerisindeki mikroorganizmalar tarafından parçalanmasıyla oluşan organik asitin diş sert dokularında meydana getirdiği demineralizasyondur. Çürüğün gelişiminde rol oynayan başlıca faktörler konak yani yatkın dişler, çürük yapıcı bakterilerin varlığı, beslenmedeki karbonhidratlar (şeker) ve yeterli süredir.

KONAK x MİKROORGANİZMA x KARBONHİDRAT x SÜRE = ÇÜRÜK

Bu faktörlerden birinin olmaması yani sıfır olması halinde denkleme göre çürük değeri de sıfır olmaktadır. Yani çürük oluşmamaktadır. Bu da çürükten korunmada diş fırçalama kadar beslenme alışkanlıklarının da ne kadar büyük önem taşıdığını göstermektedir. Karbonhidrattan zengin gıda alımı çürük insidansını arttırır. Bunun yanı sıra karbonhidrat türü yiyeceklerin alınım sıklığının da çürük gelişiminde önemli rolü vardır. Yapılan araştırmalar plak pH’sının karbonhidrat alımından sonra 30 dakika süre ile karyojenik seviyede kaldığını göstermiştir. Buna göre öğün aralarında atıştırma şeklinde tekrarlayan karbonhidrat alınımı diş yüzeyinde hemen sabit bir asidik ortam oluşturabilir. Diş plağında oluşan asitler plak pH’sını birkaç dakikada çürük başlatabilecek kritik seviyeye ( 5,5) düşürürler. Bu değerin altında diş sert dokularının demineralizasyonu başlar. Dişte mineral kaybı olur ve çürük kavitesi oluşur.

ÇOCUKLARDA BESLENME ve DİŞ SAĞLIĞININ ÖNEMİ

Yaşamın ilk üçte birlik bölümü büyüyerek, gelişerek, olgunlaşarak ve yetişkin yaşama hazırlanarak geçmektedir. Çocukluk çağındaki beslenme yetersizliği ve/veya dengesizliği çeşitli sağlık sorunlarıyla birlikte ağız ve diş sağlıkları üzerinde de oldukça büyük problemlere neden olabilmektedir.

Özellikle tek tip beslenme, poğaça, çikolata, börek, tatlı bisküvi ve yanında gazlı içecekler ve hazır meyve suları gibi besinler, çocuğun gelişimine hiçbir yarar sağlamadığı gibi hem obezite dediğimiz şişmanlık hastalığına zemin hazırlamakta hem de içerdikleri yüksek şeker oranı nedeniyle ağız ve diş sağlığını da olumsuz yönde etkilemektedir. Çocukların her öğünde almaları gereken besinleri düzenli ve yeteri miktarda almaları ağız ve diş sağlığı açısından da büyük önem taşır.

Örneğin kahvaltıda yumurta, süt, peynir, pekmez gibi hem besin değeri yüksek olan hem de diş gelişiminde ve dişlerin çürükten korunmasında önemli rol oynayan besinlere yer verilmelidir. Özellikle peynirin yemek sırasında asidik olan ağız ortamını bazik hale getirmede ve dişlerin temizlenmesinde önemli bir rolü vardır. Bu nedenle kahvaltı sonrasında dişlerin fırçalanamadığı durumlarda en son peynir yenilmesinin diş çürüğünden korunmadaki etkisi büyüktür.

Ara öğünlerde; meyve, kuru yemiş (fındık, ceviz, badem, yer fıstığı), kuru kayısı, süt, yoğurt, ev yapımı peynirli poğaça, ayran gibi besinler; kepekli ekmek arası et veya peynir grubundan bir gıda ile marul ve salatalık içeren sandviç hazırlanabilir.
Ana öğünlerde; fast food tarzı beslenmenin yine ağız ve diş sağlığı üzerinde olumsuz etkileri büyüktür. Bu nedenle bu tür yiyeceklerin ve bunların yanı sıra kolalı içeceklerin tüketiminin kısıtlanması gerekir. Ağız ve diş sağlığının devamlılığı açısından lahana, brokoli, karnabahar, semizotu gibi yeşil yapraklı sebzelerle, dönüşümlü olarak balık, tavuk, et gibi yiyecekleri tüketmek gerekir.

Cips, şekerleme, çikolata, bisküvi, poğaça, kek vb. gıdaların esas yemek yerine ve çok miktarda tüketilmeleri mutlaka engellenmelidir. Özellikle çocuklar gündüzleri okul kantinlerinden bu tür yiyeceklere kolaylıkla ulaşabilmektedirler. Ancak bu yiyeceklerin yerine vitamin, protein ve kalsiyum içeriği yüksek ve aynı zamanda diş çürüğünden korunmada önemli katkıları olan meyve, ayran, süt, kuru üzüm, kuru kayısı, fındık, ceviz gibi yiyeceklerin tüketiminin sağlanması büyük önem taşımaktadır.

Günümüzde çocuklarda ve genç erişkinlerde diş çürüğü görülme oranı ne yazık ki her geçen gün artış göstermektedir. Yapılan araştırmalar, bu durumun nedenlerinin başında çocukların ağız-diş hijyen alışkanlıkları ile beslenme alışkanlıklarındaki hataların geldiğini göstermektedir. Bu nedenle çok sayıda diş çürüğü olan bireylerde diş tedavilerinin yanı sıra mutlaka bireyin beslenme alışkanlıkları da araştırılmalı ve gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Ancak bu sayede bireylerin ağız ve diş sağlıklarının devamı sağlanabilir.

Diş Hekimliğinde Doğru Bilinen Yanlışlar

  • Dişleri fırçalarken diş fırçasını önce musluk altında ıslatmak gerekir.
    • Yanlış, Dişler kesinlikle fırça musluk altında ıslatılmadan kuru olarak fırçalanmalıdır.
  • Diş macunu reklamlardaki kadar tüm fırçayı kaplayacak kadar çok sıkılmalıdır.
    • Yanlış, Diş macunu diş fırçası üzerine en fazla bezelye büyüklüğünde olacak şekilde sürülmelidir.
  • Diş ipi kullanmak dişetlerine zarar verir.
    • Yanlış, Tam bir diş temizliği için dişleri sadece fırçalamak yeterli olmaz; mutlaka diş ipi kullanmak gerekir. Diş ipi kullanmak diş aralarının temizlenmesi ve dişeti sağlığı açısından kesinlikle çok yararlıdır.
  • Dişeti kanaması dişetlerinin sağlıklı olmasını sağlar.
    • Yanlış, Dişetlerinde kanama olması dişetlerinin iltihaplı olduğunun göstergesidir. Bu durum gingivitis denilen dişeti hastalığında görülmektedir.
  • Tartar (Diş taşı) temizliği diş minelerini çizer ve zarar verir.
    • Yanlış, Tartar denilen diş taşları oluştuğu zaman mutlaka ağızdan uzaklaştırılmalıdır. Diş taşı temizliği adı verilen bu tedavi için kullanılan modern el aletleri ve ultrasonik cihazlar diş minesini kesinlikle zedelememektedir. Özellikle son teknolojik cihaz olan air flow aleti ile dişlere hiç teman edilmeden basınçla temizlik yapılmaktadır.
  • Hamilelik döneminde diş tedavisi yapılamaz.
    • Yanlış, Hamileliğin her döneminde acil diş tedavileri yapılabilir. Hamilelik döneminde özellikle 3. 4. 5. aylarda tüm diş tedavileri yapılabilmektedir. Bu aylar diş tedavileri için en güvenli aylardır.
  • Hamilelikte diş kayıpları ve diş çürükleri olur.
    • Yanlış, Eğer planlı bir hamilelik ise öncesinde mutlaka diş hekimi kontrolü yapılmalı ve gebeliğin üçüncü ayı ile altıncı ayları arasında da diş hekimi kontrolleri atlanmamalıdır. Böyle bir durumda hamilelik nedeniyle diş ve dişetlerinde herhangi bir problem yaşanmaz.
  • Şeker hastalığı (diyabet) olanlarda implant uygulaması yapılamaz.
    • Yanlış, Tüm şeker hastalarında implant uygulaması yapılabilir. Önemli olan şekerin düzenli hale getirilmiş olmasıdır.
  • İmplantı benim vücudum kabul etmez.
    • Yanlış, Dental implantlar titanyum denilen bir materyalden oluşmaktadır ve bu materyalde doku reddi mümkün değildir.
  • İmplant herkese uygulanamaz.
    • Yanlış, İmplant uygulaması herkese yapılabilmektedir. Bunun için yeterli kemik olması gerekir. Yeterli kemik olmadığı durumlarda da kemik transferleri veya kemik tozları kullanılarak yapılır.
  • Sigara içenler implant yaptıramazlar.
    • Yanlış, Sigara içenler de implant yaptırabilirler. Sadece sigara içmeyenlerdeki implant başarı oranı %98 -99 iken; sigara içenlerde bu oran % 96 civarındadır.
  • Diş tedavilerinde çekilen röntgenler kanser yapar.
    • Yanlış, Diş hekimliğinde son dönemlerde kullanılmakta olan digital röntgen cihazları ile çekilen röntgenlerdeki radyasyon dozu çok çok düşük miktarlardır. Bu doz 0.02 miliamper civarında olup toksik etkisi minimaldir. Ayrıca röntgen cihazlarından yayılan radyasyon 2 metreyi geçmemektedir. Tüm klinikler Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun (TAEK) kontrolü altındadır. Bu kurum önlemlerin sürekliliğini belli aralıklarla denetlerken, gerekirse sürpriz denetlemeler de yapabilmektedir.
  • Diş hekimliğinde lokal anestezi için yerli ve yabancı morfin kullanılır.
    • Yanlış, Diş hekimliğinde lokal anestezik madde olarak kesinlikle morfin kullanılmamaktadır. Kullanılmakta olan anestezik maddelerin hiçbiri yerli olarak üretilememektedir. Kullanılan anestezik solüsyonların anestezik etkileri hemen hemen aynı olup sadece etken maddeleri farklı olabilmektedir.
  • Benim dişim uyuşmuyor.
    • Yanlış, Doğru anestezi tekniği uygulanmış ve dişte herhangi bir akut enfeksiyon yok ise tüm dişler uyuşur.
  • Çocuklarda süt dişleri ağrıdığı zaman, nasıl olsa değişeceğinden herhangi bir tedavi yapılmasına gerek yoktur; çekilmelidir.
    • Yanlış, Süt dişlerinin değişme zamanları alttan gelen sürekli dişlerin sürme zamanları ile ilişkilidir ve her dişin belirli bir sürme yaşı vardır. Bu yaştan önce çekilen süt dişleri çocukların ağız ve diş sistemlerinin gelişiminde çok ciddi sıkıntıların oluşmasına neden olmaktadır. Dişlerin çekilmeyip çürük olarak ağızda bırakılmasının da yine çocukların hem ağız ve diş sağlıkları üzerinde hem de genel sağlıkları üzerinde ciddi sıkıntıları vardır.
    • Bu Sıkıntıların Başında;
    • Eksik diş ya da dişler nedeniyle çocuğun çiğneme fonksiyonunun azalmasına ve buna bağlı olarak da çocuğun iyi beslenememesine ve dolayısıyla büyüme ve gelişiminde geriliğe neden olmaktadır.
    • Zamanından önce çekilen süt dişleri, yerlerine gelecek olan sürekli dişlerin sürme doğrultularının bozulmasına neden olacaktır. Bu durum, çocukların diş dizisinde çapraşıklık oluşmasına ve dolayısıyla ileride uzun süreli ortodontik tedaviye (tel tedavisi) maruz kalmasına neden olmaktadır.
    • Süt dişleri zamanından önce çekildiğinde çekim boşluğuna komşu dişler bu boşluğa doğru kayar. Bu durum sürekli dişlerin yerleri kapandığından sürememesine ve gömük kalmalarına neden olabilmektedir.
    • Erken süt dişi çekimlerinin yarattığı çiğneme kuvvetlerinin dengesizliği, çene ekleminde de bozukluklar oluşmasına neden olabilmektedir.
    • Bu nedenle süt dişlerinin fizyolojik değişme yaşına kadar tedavisi mümkün ise mutlaka tedavi edilerek ağızda tutulmaya çalışılması gerekir. Tedavi edilemeyecek durumda olan süt dişleri ise çekilmeli ancak sonrasında çekim yerine mutlaka “yer tutucu” adı verilen çocuk protezleri uygulanmalıdır. Bu apareyler sayesinde süt dişinin erken kaybının neden olabileceği tüm sıkıntıların önüne geçilmiş olur.
  • Çocuklarda süt dişleri ağrıdığı zaman, nasıl olsa değişeceğinden herhangi bir tedavi yapılmasına gerek yoktur. Çürük olarak ağızda bırakılmalarının herhangi bir sakıncası yoktur.
    • Yanlış, Çürük olan süt dişlerinin tedavi edilmeden çürük olarak ağızda bırakılmasının çocukların hem ağız ve diş sağlıkları üzerinde hem de genel sağlıkları üzerinde ciddi sıkıntılar oluşturur.
    • Bu Sıkıntılar;
    • Çürük diş ya da dişler nedeniyle çocuklar yemek yemede sıkıntı çektiklerinden yemek yemek istemezler. Bu durumun çocukların gelişimleri üzerinde olumsuz etkisi büyüktür.
    • Özellikle dişlerin arasında oluşan çürükler dişlerde madde kaybına neden olduğundan diş dizisinde yer kaybına neden olur. Bu durum da çocuğun sürekli diş dizisinde çapraşıklık olmasına ve dolayısıyla ortodontik tedavi (tel tedavisi) görmesine neden olabilmektedir.
    • Çürük dişlerinden dolayı ara sıra da olsa ağrı duyan çocuklar sürekli huzursuz olurlar. Özellikle geceleri diş ağrısı çeken çocuklar, gündüzleri huzursuz ve mutsuz olabilmektedirler.
    • Çürük dişler her zaman fokal birer enfeksiyon odaklarıdır. Özellikle immün sistemi yeterli gelişmemiş çocuklar için bu enfeksiyon odakları, genel sağlıklarını olumsuz yönde etkiler ve genel sağlıkları üzerinde risk oluşturmaktadır.
    • Çürük süt dişlerinden kaynaklanan enfeksiyonun altlarında gelişmekte olan sürekli diş germleri üzerinde de olumsuz etkileri vardır. Bu dişlerin minelerinde kalıcı lekeler oluşmasına neden olmaktadır.
    • Bu nedenle tüm çürük süt dişleri tedavi edilmeli; değişme zamanına kadar çürüksüz olarak ağızda tutulmaya çalışılmalıdırlar.

Ağız ve Diş Sağlığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Ağız İçi Bakım Ürünlerini Nasıl Seçmeliyim?

Ağız ve diş sağlığı bakımı ile ilgili piyasada çok çeşitli ve cazip pek çok ürün olması sizi şaşırtabilir. Bu ürünlerin arasından seçim yaparken diş hekiminizin tavsiye ettiği ürünleri satın almaya dikkat etmelisiniz. En iyi diş macunu ve en iyi diş fırçası hangisidir sorularının cevabı, kişinin ağız durumuna göre değişiklik gösterir.

Bir Diş Fırçasını Ne Kadar Kullanabilirim?

Bir diş fırçasının kullanım süresi en fazla 3–4 ay olmalıdır. Ancak bu sure kişinin diş fırçasını kullanım sıklığına ve diş fırçalama şekline göre değişiklik gösterebilir. Bir diş fırçasının bozulduğu, kıl demetlerinin birbirinden ayrılmasından, dağılmasından ve eğilmesinden anlaşılabilir. Çocuklar doğru fırçalama tekniğini tam olarak uygulayamadıklarından diş fırçalarını erişkinlere göre daha çabuk eskitirler. Bu nedenle çocukların diş fırçalarını daha sık aralıklarla değiştirmek gerekir. Diş fırçasının kullanım sıklığı kadar fırçanın kıllarının sertliği de çok önemlidir. Sert kıllı fırçalar dişlerde aşınmalara, dişetlerinde çekilmelere ve bunlara bağlı olarak zaman içerisinde hassasiyet oluşumuna neden olabilir.

En Doğru Diş Fırçalama Tekniği Hangisidir?

Dişler fırçalanırken, öncelikle diş fırçası dişe 45 derecelik bir açıyla yaklaştırılmalı ve dişin eni doğrultusunda dairesel hareketlerle fırçalanmalıdır. En son dişetinden aşağıya doğru bir süpürme hareketiyle işlem tamamlanır. Dişlerin iç yüzeylerinde ve özellikle ön bölgelerde, bu bölgeler dar olduğundan diş fırçası dik tutularak dişler fırçalanmalıdır. Bakteri plağı ve yiyecek artıklarının en yoğun olduğu bölgeler, dişlerin arka yüzeyleri ile arka dişlerin çiğneyici yüzeyleridir.

Dişler fırçalanırken genellikle sadece ön dişlerin ön yüzeyleri fırçalandığından, çürükler sıklıkla arka bölgelerde, özellikle azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerindeki derin girintilerde ya da dişlerin ara yüzlerinde oluşmaktadır. Bu nedenle dişler fırçalanırken bu bölgelerin fırçalanmasına özellikle dikkat edilmelidir. Ağız kokusunun oluşumunda önemli bir yeri olan dilin fırçalanmasını da unutmamak gerekir.

Diş taşlarının sıklıkla görüldüğü bölgeler ise daha az fırçalanan alt ön dişlerin arka bölgeleridir. Diş taşı oluşumunu engelleyebilmek için fırçalamanın yanı sıra özellikle bu bölgelerde günde en az bir kez diş ipi kullanımının da alışkanlık hale getirilmesini önermekteyiz.

agiz-ve-dis-sagligi-2

Yanlış Diş Fırçalama Nelere Sebebiyet Verebilir?

Dişler çok sert bir tabaka olan mine ile kaplı olmasına rağmen yanlış bir teknikle uygulayacağınız bir diş fırçalama şeklinden bile büyük zarar görebilir. Dişlerin sert bir şekilde fırçalanmasına bağlı olarak hem dişin üst kısmında, hem de dişin kökünü kaplayan tabakada aşınmalara ve dişetlerinde çekilmelere yol açabiliyoruz. Bu durumda da dişler çürüğe daha yatkın bir hale gelebiliyor. Bu nedenle dişleri aşındıracak kadar büyük bir kuvvetle diş fırçalamaktan kaçınılmalı ve dişler orta sertlikte olan bir diş fırçasıyla yumuşak hareketlerle fırçalanmalıdır.

(GÜLÜŞ TASARIMI HAKKINDA  BİLGİ ALMAK İSTERSENİZ LÜTFEN BURAYA TIKLAYINIZ)

Dişetlerinin Fırçalanması Neden Önemlidir?

agiz-ve-dis-sagligi-dislerin-fircalanmasiDişlerin fırçalanması, öncelikle diş çürüklerinden korunmak ve ağız-diş sağlığının devamlılığını sağlamak açısından çok önemlidir. Dişlerin fırçalanması sırasında yapılması gereken diğer bir önemli işlem de dişetlerinin fırçalanmasıdır. Dişetlerini besleyen damarlar dolaşım bozukluğu sonucunda dolgunlaşmaktadır. Fırçalama sırasında dişetlerinde kanama şikayeti de olsa fırçalamaya ara verilmemeli ve fırçalama işlemine düzenli aralıklarla doğru bir şekilde devam edilmelidir. Çünkü dişetlerini tedavi etmek için kılcal damarları açmak yani fırçalamak gerekecektir. Bu sayede dişetinin damarları iyileşir ve kanama da kendiliğinden durur. Dişetinin fırçalanması, dişeti hastalıklarından korunmada en etkin yöntemdir.

Diş Fırçasından Başka Ağız ve Diş Sağlığına Yardımcı Araçlar Nelerdir?

Ağız ve diş sağlığının korunmasında yardımcı olacak araçlar, elektrikli diş fırçaları, diş ipi, ara yüz fırçası, su püskürteci (water – pic), stimulatör vb. araçlardır. Elektrikli diş fırçası ve su püskürtecinin kullanımı ülkemizde giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak diş ve dişetlerinin etkin bir şekilde temizlenebilmesi için özellikle elektrikli diş fırçasının kullanımı için diş hekiminizden yardım almak önemlidir. Tabi ki bu arada ağız diş sağlığımızı destekleyecek olan ağız gargaralarının kullanımını da unutmamak gerekir.

Hangi Ağız Gargarasını Kullanmalıyım?

Bilindiği gibi bugün piyasada çok çeşitli ağız gargaraları bulunmakta. Ancak her bireyin ağız diş sağlığına uygun olan ağız gargarası farklıdır. Diş hassasiyetlerinin fazla olması veya yüksek çürük riskinde olma gibi bazı özel durumlarda hastalarımıza özel olarak hazırlanan ağız gargaralarının kullanımını önerebiliyoruz. Bu nedenle ağız gargarası seçiminde de diş hekimine danışılması önem taşımaktadır.

Diş İpi; Diş ipinin kullanımı diş aralarının temizlenmesinde en etkili yöntemdir. Ancak diş ipinin yanlış kullanımı dişetine zarar verebilir veya doğru kullanılmazsa dişlerin ara yüz bölgelerinde etkin bir temizleme sağlayamayabilir. Bu nedenle doğru diş ipi kullanımı için diş hekiminizden yardım istemelisiniz.

Diş ipi kullanılırken ilk kullanımda kolay kullanım amacıyla mumlu diş ipleri tercih edilir. Ayrıca etkin temizleme ve koruma sağlanabilmesi için flüoridi diş ipleri de tercih edilebilir.

Diş ipi her iki elimizin işaret parmağına dolanarak ve başparmağımızın yardımıyla kullanılır.

Diş ipini yavaş hareketlerle ve kontrollü bir şeklide dişler arası bölgeden geçirmek gerekir. Dişetini yaralayacak sert ve ani hareketlerden kaçınılmalıdır.

Dişlerin ara yüz bölgelerini en ideal şekilde temizleyebilmek için diş ipini bir taraftaki dişin üzerine yaslayarak, “C” harfi çizecek şekilde ileri-geri ve yukarı-aşağı doğru hareket ettirmek, daha sonra aynı hareketi aynı aralığa girip diğer diş üzerine yaslayarak yapmak gerekir.

Ara yüz fırçası; Ara yüz fırçaları ile de sert ve ani hareketler yapmadan dişler arası bölgeler yavaş ve kontrollü olarak temizlenebilmektedir. Kullanımı son derece kolay olan ara yüz fırçaları piyasada kapaklı olarak da bulunabildiğinden çok kolay olarak taşınabilmekte ve gün içerisinde kullanılabilmektedir. Dolayısıyla yemeklerden sonra kullanımı alışkanlık haline gelen ve dişetinde ciddi problemler oluşmasına neden olabilen kürdanların kullanımına da ihtiyaç kalmamaktadır.

Ağız diş sağlığının korunması ve devamlılığı için dişler sabah ve akşam olmak üzere günde en az iki kez fırçalanmalıdır. Günde en az bir kez diş ipi ve ağız gargarası kullanımı ile de ağız diş bakımı ideal bir şekilde tamamlanmış olmaktadır.
Tüm bu bakım işlemlerinin bir seferde yapılması sadece 2 -3 dakikamızı alır. Günde sadece 4-6 dakikamızı ayırarak genel sağlığımızın vazgeçilmezi olan hatta başlangıcını oluşturan ağız diş sağlığımızı en ideal şekilde koruyabilmiş olmaktayız.