Hamilelikte Ağız ve Diş Sağlığı

Hamilelik döneminde ağızda oluşan değişiklikler nelerdir?

Hamilelik döneminde fizyolojik ve psikolojik olarak vücutta bir takım değişiklikler meydana gelmektedir. En önemli değişiklik östrojen ve progesteron hormon seviyelerindeki artıştır. Bu durum dişler üzerindeki plak birikiminin artması, dişetlerinde kızarıklık, hassasiyet, büyüme, kanama, dişeti iltihabı gibi bir takım problemlere neden olabilmektedir. Ayrıca bu dönemde tükrükteki asit miktarı artacağı için dişler çürümeye yatkın hale gelebilir. Hamileliğin ilk aylarında görülen bulantı ve kusma sonrası annenin ağız hijyenine dikkat etmemesi de çürük riskini artırmaktadır. Kanamalı dişetleri de hastanın diş fırçalama sıklığını olumsuz etkileyebilir.

Hamilelikte oluşabilecek dental problemleri azaltmak için hamilelik öncesi yapılan rutin kontrollerde ağız ve diş sağlığı muayenesi de eklenmelidir.

Hamilelik döneminde kalsiyum ihtiyacı da artar. Anne ve bebeğin kemik ve diş sağlığı için annenin günlük 1200–1500 mg kalsiyum gereksinimi vardır. Süt ve süt ürünleri ile yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyumdan zengin gıdalar alarak kalsiyum gereksinimi karşılanmalıdır. Eğer gıdalarla yeterli kalsiyum sağlanamazsa bebeğin gelişimi için gerekli olan miktar annenin kemiklerinden karşılanır. Dişlerden kalsiyum çözünmesi olmaz.Hamilelik sırasında bebeğin kendisi için gerekli olan kalsiyumu annenin dişlerinden alarak dişlerin çabuk çürümesine yol açtığı, bu nedenle hamile annelerin diş kaybına uğradığı düşüncesi tamamen yanlıştır.

Hamilelik döneminde diş tedavisi yapılabilir mi?

Hamileliğin her döneminde diş tedavilerini takip eden kadın doğum uzmanın görüş ve önerileri alınanarak yapılabilir.Diş tedavileri için en uygun zaman 4. ve 6. aylar arasıdır. Diş veya dişeti enfeksiyonu gibi acil durumlar bebeğin gelişimini, dental tedavilerin olumsuzluklarından daha fazla etkileyecektir. Diş ve dişetindeki hassasiyet ve kanamalarda vakit geçirmeden diş hekimi kontrolüne gidilmelidir.

Anestezi: Dental tedavilerde kullanılan lokal anesteziklerin her hangi bir yan etkisi rapor edilmemiştir. Kullanımında bir sakınca yoktur.

İlaç Kullanımı: Antibiotik kullanımının da bebek için bir sakıncası yoktur. Sadece tetrasiklin grubu antibiotikler bebeğin dişlerinde renklenmelere neden olacağından kullanılmamalıdır.

Röntgen: Diş hekimliğinde kullanılan röntgenlerde radyasyon oranı çok düşük olmasına rağmen hamilelerde röntgen çekiminden kaçınılmalıdır. Ayrıca diş için çekilen röntgen rahimden çok uzaktır.

Hamilelik döneminde ağız bakımı nasıl olmalıdır?

  • Günlük ağız ve diş bakımı eskisine oranla daha özenli bir şekilde devam ettirilmelidir.
  • Günde en az iki kere diş fırçalanmalı, dişler arası fırça veya dişipi kullanılmalıdır.
  • Diş hekimi kontrolünden flouridli ağız gargaraları ile zaman zaman desteklenerek çürük ve plak kontrolü sağlanmalıdır.
  • Özellikle ilk aylarda oluşan kusmalar sonrasında ağız bol su ile çalkalanmalıdır.
  • Öğün aralarında alınan yapışkan şekerli gıdalardan kaçınılmalı, alındığında ise dişler tekrar fırçalanmalıdır.
  • Dengeli beslenmede diş ve dişeti sağlığının sürdürülmesi açısından önemlidir. Protein, A vitamini (et, süt, yumurta, sarı sebze ve meyveler), C vitamini (narenciye, domates, çilek), D vitamini (et, süt, yumurta, balık) ve kalsiyum (süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler)dan zengin gıdaların yeterince alınması gereklidir.
  • Ayrıca diş hekimi kontrollerinde yüksek çürük risk grubunda yer alan hamilelerde yüzeysel flourid uygulanması gerekmektedir.

Hamileliğin 2.trimensinde ( 4, 5 ve 6. aylarında) mutlaka diş hekimi kontrolüne gidilmelidir.

Doç. Dr. Şule Çıldır