Çocuklarda Parmak Emme Alışkanlığı

Diş Sistemini Etkileyen Parmak Emme Alışkanlığı Nedir? Neler Yapılmalıdır?

Dişlerin çene üzerindeki dizilimleri, dişler sürdükten sonra bazı kuvvetlerin etkisiyle belirlenir. Bu kuvvetler dudak hareketleri, yanak kaslarının hareketleri, dilin itme kuvveti, karşı dişin oluşturduğu basınç, yutkunma sırasında ağız içerisinde oluşan basınçtır.

Süt dişlerinin pozisyonlarına bakarak bu kuvvetler hakkında bilgi sahibi olunabilir. Çünkü süt dişlerini hatalı kapanışa iten bir kuvvet, sürekli diş dizisinde de aynı probleme neden olabilir. Çeneler arasındaki birçok hatalı kapanışa, dişlerin doğru bir dizide sıralanmasına rehber olan kas sistemindeki değişiklikler neden olmaktadır. Eğer kas sistemindeki bu değişikliklerin, sapmaların farkında olursak sürekli dişlerin gelişiminde bir değişikliğe neden olmalarına engel olabiliriz.

Diş sistemini kötü etkileyen kötü alışkanlıkların başında “Parmak emme veya yabancı cisimleri ağızda tutma” alışkanlıkları gelir. Özellikle parmak emme alışkanlığının çocuklarda gelişmemesine çok dikkat edilmelidir. Çünkü başka cisimler gerektiğinde çocuktan uzak tutulabilir, ancak çocuk parmağını her zaman, her istediğinde ağzına götürebileceği için bu alışkanlıktan kurtulmak oldukça güç olur.

Battaniye köşesi, ayakkabı bağı, oyuncak gibi nesneleri emmeyi de çocuklar alışkanlık haline getirebilirler. Tüm bunlar zaman içerisinde özellikle ön bölgedeki dişler arasında açıklıkların oluşmasına ve dişlerde şekil bozukluklarına, dolayısıyla da hatalı kapanışlara neden olabilmektedir. Özellikle 2,5 – 3 yaşından sonra devam eden bu alışkanlıkların çenelerde oluşturduğu şekil bozukluklarının geri dönüşümü olmaz ve ileriki yaşlarda ortodontik tedavi (tel tedavisi) gereksinimi kaçınılmaz olur. En geç 2,5 – 3 yaşına kadar bu alışkanlıktan vazgeçilemediyse ve çocuk ısrarla bu alışkanlığa devam ediyorsa, anne-baba işe karışmalı ve çocuğu bu alışkanlığından vazgeçirmek için bilinçlendirmeye çalışmalıdır. Her zaman nazikçe uyarmalı ve bu konuda sabırlı olunmalıdır.

Kötü alışkanlıklara sahip olan çocuklarda alışkanlığı engellemeye çalışmadan önce neden yapıldığını araştırmak büyük önem taşır.

Çocuklar çoğu zaman bu alışkanlıklarının farkında olmuyorlar. Öncelikle çocuğun bu konuya dikkatini çekmek gerekir. Onu terslemeden ya da kızmadan sadece dikkatini çekmek…

Çocuk bir alışkanlığı olduğunu ve bunu yapmaması gerektiğini öğrendikten sonra ona hatırlatıcı ve yardımcı olucu bazı malzemeler önerebiliriz. Örneğin parmak emme alışkanlığı olan bir çocuğa geceleri uykuda eldiven giydirmek ve gündüzleri de emdiği parmağa bant yapıştırmak gibi…

Ayrıca onu oyalayacak oyunları birlikte oynamak, beraber resim yapmak, mümkün olduğunca elini oyalayacak aktivitelerde bulunmak oldukça etkili olmaktadır.

Çocukları kazandıkları alışkanlıktan vazgeçirmek kolay olmaz ve çok uzun sürebilir. Ancak sabırlı olunmalıdır ve gerekirse yardım almaktan kaçınılmamalıdır. Unutmamalıyız ki bu süre ne kadar uzun olursa olsun ileride gerekebilecek bir ortodontik tedaviden daha uzun olmayacaktır.

Sağlıklı dişlerle birlikte sağlıklı ve mutlu günler dilerim…

Doç. Dr. Şule Çıldır