Çocuklarda Diş Fırçalama

ÇOCUKLARDA DİŞ ÇÜRÜĞÜ GELİŞME

“Diş çürüğü” karbonhidratların bakteri plağı içerisindeki mikroorganizmalar tarafından parçalanmasıyla oluşan organik asidin diş sert dokularında meydana getirdiği demineralizasyondur. Çürüğün gelişiminde rol oynayan başlıca faktörler konak yani yatkın dişler, çürük yapıcı bakterilerin varlığı, beslenmedeki karbonhidratlar (şeker) ve yeterli süredir.

KONAK x MİKROORGANİZMA x KARBONHİDRAT x SÜRE = ÇÜRÜK

Bu faktörlerden birinin olmaması yani sıfır olması halinde denkleme göre çürük değeri de sıfır olmaktadır. Yani çürük oluşmamaktadır. Bu da çürükten korunmada diş fırçalama kadar beslenme alışkanlıklarının da ne kadar büyük önem taşıdığını göstermektedir. Karbonhidrattan zengin gıda alımı çürük insidansını arttırır. Bunun yanı sıra karbonhidrat türü yiyeceklerin alınım sıklığının da çürük gelişiminde önemli rolü vardır. Yapılan araştırmalar plak pH’sının karbonhidrat alımından sonra 30 dakika süre ile karyojenik seviyede kaldığını göstermiştir. Buna göre öğün aralarında atıştırma şeklinde tekrarlayan karbonhidrat alınımı diş yüzeyinde hemen sabit bir asidik ortam oluşturabilir. Diş plağında oluşan asitler plak pH’sını birkaç dakikada çürük başlatabilecek kritik seviyeye ( 5,5) düşürürler. Bu değerin altında diş sert dokularının demineralizasyonu başlar. Dişte mineral kaybı olur ve çürük kavitesi oluşur.

ÇOCUKLARDA DİŞ FIRÇALAMA

Yapılan araştırmalar göstermiştir ki Türkiye’deki diş fırçalama sıklığı, diş fırçası ve macunu tüketimi, gelişmiş Avrupa ülkelerine kıyasla oldukça düşük seviyede kalmaktadır. Bu nedenle diş fırçalama alışkanlığı kesinlikle küçük yaşta edinilmesi gereken bir alışkanlıktır. Bunun sağlanmasında da özellikle ebeveynlere önemli görevler düşmektedir.

Öncelikle çocuklarına rol model olarak kendileri diş fırçalamayı ihmal etmeyip çocuklarının bunu onlarda gözlemlemelerini sağlamalıdırlar. Çocuklarda süt dişleri yaklaşık 6 ila 8 ay civarında sürmeye başlar. İlk süt dişleri sürmeye başladığı andan itibaren ağız ortamındaki bakterilerle temas halinde olacağından diş temizliği de yapılmaya başlanmalıdır. İlk etapta fırça ile yapılamayacağı için temiz bir tülbent parçası, steril gaz tampon ya da özel olarak hazırlanmış parmak fırçaları ile ebeveynlerin diş üzerinde biriken gıda artıklarını temizlemesi gerekmektedir. Yumuşak hareketler ile hafif bastırarak masaj yapar gibi diş temizliği yapılır. Böylelikle çocuklar rahatsız olmadan dişleri temizlenecek aynı zamanda masaj etkisiyle de diş sürme sıkıntıları da azalacaktır.

Tüm süt dişlerinin sürmesi 2,5 -3 yaş civarı tamamlanır. 1,5 -2 yaşından itibaren de çocuk, diş fırçası ile tanıştırılmalıdır. Öncelikle bir oyun şeklinde kendi fırçalamasına izin verilmeli, sonrasında da anne-baba detaylı olarak dişlerin tüm yüzeylerini temizlemelidir. Günde 2 defa, sabah kahvaltıdan sonra ve akşam yatmadan önce olmak kaydıyla 2 dakikadan az olmamak koşuluyla dişleri fırçalamak yeterli olacaktır. Fırçalama sırasında macun kullanımına gerek yoktur. 3 yaşından itibaren ise floridsiz ya da düşük florid oranlı macunlar kullanılabilir. Ayrıca yüksek çürük riski, fırçalama süresinin kısa olması gibi nedenlerle arayüz çürükleri ile sıklıkla karşılaşılmakta, önlemek için ise çocuklarda da düzenli olarak diş ipi kullanılmalıdır. Piyasada yüksek kalitede üretilmiş birçok diş fırçası bulunmaktadır. Bu fırçalardan çocuğun yaş grubuna uygun boyutta ve çok sert olmayan yumuşak fırçalar tercih edilmeli, kullanım şartlarına göre değişkenlik gösterse de ortalama 3 ayda bir diş fırçası da değiştirilmelidir. Çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırmak başlangıçta çok da kolay olmayacaktır. Sabırlı ve istikrarlı davranmak gerekmektedir. Zorlayıcı değil yönlendirici olunmalıdır.

Fırçalama işlemini çocuk için daha eğlenceli hale getirebilecek kum saati, diş fırçalama tabloları, diş fırçalama aplikasyonları gibi basit yöntemler uygulanabilir. Düzenli aralıklarla yapılacak olan pedodontist kontrollerinin de çocuklarda motivasyonu artırıcı etkisi olacaktır. Çocuk dişçisi ile görüşebilirsiniz.

Çocuğumun süt dişi çekilmek zorunda kaldı. Bunun ileride bir zararı olur mu? (Çocuklarda Diş Sağlığı)

Çocuğumun süt dişi çekilmek zorunda kaldı. Bunun ileride bir zararı olur mu?

Süt dişleri çekildiğinde, çekilen dişin önündeki ve arkasındaki dişler hareket etmeye ve birbirlerine yaklaşmaya başlarlar. Boşluk zamanla daralır veya tamamen kapanır. Bu da ileride o bölgeye yerleşecek olan sürekli dişin daralan boşluğa sığamamasına, yanlış yerden çıkmasına veya hiç çıkamamasına neden olur. Bu nedenle süt dişleri çekildiğinde komşu dişlerin kaymalarını önlemek için en kısa sürede “yer tutucu” denilen apareylerle boşluğun korunması gerekmektedir. Sürmesi beklenen diş yerine gelene kadar yapılacak kontrollerle yer tutucu ağızda tutulmalıdır.

Dr. Pınar TUNÇBİLEK

Anne sütü dişleri çürütür mü? (Çocuklarda Diş Bakımı)

Anne sütü dişleri çürütür mü?

Evet çürütür. Anne sütü ne kadar doğal bir besin olsa da içeriğindeki laktoz, diş yüzeyinde temizlenmeden bırakıldığında çürük yapıcı etki göstermektedir. Özellikle gece beslenmelerinde dişler çürük gelişimi açısından ciddi risk oluşturmaktadır. Bu yüzden anne sütü dahil olmak üzere her beslenmeden sonra mutlaka diş temizliği yapılmalıdır. 1 yaşından sonra mümkün olan en kısa sürede gece beslenmesi bırakılmalıdır.

Dr. Pınar TUNÇBİLEK

Süt dişleri tedavi edilirken lokal anestezi gelişmekte olan sürekli dişleri etkiler mi? (Süt Dişi Tedavisi)

Süt dişleri tedavi edilirken yapılan iğne (lokal anestezi) altta gelişmekte olan sürekli dişleri etkiler mi?

Süt dişlerinin tedavisinde uygulanması gerekebilen lokal anestezi enjeksiyonunun altta gelişmekte olan sürekli dişlere hiçbir zararı bulunmamaktadır. Tam tersine çürük olarak bırakılan süt dişlerinin neden olduğu enfeksiyonlar alttaki sürekli dişlerde kalıcı bozukluklara neden olabilmektedir.

Dr. Pınar TUNÇBİLEK